Atık, kâğıt toplayıcılar ve hurdacıların sorunları Meclis gündeminde

CHP İzmir Milletvekili Özcan Purçu, Türkiye’de kayıt dışı çalıştırılan geri dönüşüm işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, yaşadıkları sorunların ve kaynaklarının tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla TBMM Genel Kurulu’na araştırma önergesi sundu.

Purçu, “Türkiye’de Geri Dönüşüm İşçileri, yaptıkları işin düşük geliri, sağlıksız ve sosyal güvenceden yoksun çalışma ve yaşam koşulları, çöple uğraşmanın toplumsal olarak pislikle ilişkilendirilmesi gibi nedenlerle toplumsal dışlanmışlığı en fazla yaşayan iş kollarından birinin üyeleridir” dedi.

Kâğıt Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği (AGED) İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi iş birliği ile yapılan, ocak 2022 tarihinde yayınlanan, ‘Sokak Toplayıcılarının Sosyoekonomik Yapısı Araştırması’ndaki verilere değinen Purçu, şunları söyledi: “Sokak toplayıcılarının haftanın 6 günü çalışarak aylık ortalama 2 bin 560 lira kazandıkları hesaplamıştır. Katılımcıların yüzde 69,4’ünün sağlık hizmetlerinden yararlanamadığı ve yarısının ise yaptıkları işten ötürü olumsuz karşılandıkları görülmüştür. Katılımcıların çoğu hem sosyal hem de ekonomik anlamda bulundukları durumun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bünyesinde çalışma imkânıyla düzeleceğine inanmaktadır.”

Hurdacılar ve atık toplayıcıların sık sık kendisiyle görüştüğünü belirten Purçu, sokaktan geçinen ve tamamen kendi alın teriyle para kazanmaya çalışan, topladıkları veya satın aldıkları atık, hurda, kağıtlardan geçinen yoksul kesimin zor durumda olduğunu, sürekli ceza ödediklerini, jandarma tarafından mallarına el konulduğunu söyledi.

‘ATIK TOPLAMA DEPOLARINDA BULUNAN MALZEMELERE EL KONULMUŞTUR’

Araştırma önergesinde, 2021 yılının Ekim ayında İstanbul Alaşehir’de atık toplayıcıları ve kâğıt toplama alanlarına yapılan baskında 200’e yakın kişi gözaltına alınmasına değinen Purçu, sözlerine şöyle devam etti: “Atık toplama depolarında bulunan malzemelere el konulmuştur. Bu tür baskınlarda geri dönüşüm işçileri; çevre ve halk sağlığını tehlikeye sokmak, kayıt dışı ve sağlıksız koşullarda istihdama yol açmak, kamu zararı ve haksız kazan elde etmek, güvenlik sorunu yaratmak, kayıt dışı göçmen çalıştırmak gibi nedenlerle suçlanmıştır. Bu tür olayların tekrarlanmaması ve hak ihlallerinin önlenmesi adına, geri dönüşüm işçiliği yeni bir iş kolu olarak kabul edilmeli, bu alanda faaliyet gösteren işçiler kayıt altına alınarak kendileri ve aileleri sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmalıdır. Atık toplama işçilerinin çalışma sağlık koşullarının iyileştirilmesi için toplayıcılık esnasında kendilerini koruyabilecekleri mesleğe özgü yeni ekipmanların hazırlanması, toplama sırasında kullanılacak önlük ile iş eldiveni, toza ve bulaşıcı hastalıklara karşı koruyucu maske, güneşe karşı şapka, koruyucu siperlik gibi koruyucu kıyafetlerin çalışma koşullarına uygun olarak tasarlanması önerilmektedir. Bu kapsamda işçilere haftalık ve aylık belirli periyotlarda, geri dönüşüme uygun atıkları sattıkları tesis veya kurumlarca ücretsiz olarak bu ekipmanların temin edilmesi gerekmektedir. Atıkların toplandığı ‘çek çek’ adı verilen araçların, hijyen koşullarına ve kent estetiğine uygun şekilde projelendirilmesi, geri dönüşüm işçilerinin daha çağdaş araçları kullanmasına olanak sağlanması gereklidir. Kayıt altına alınan ve kendilerine verilen kimliklerle toplama faaliyetlerine devam etmesi planlanan işçiler için ‘çek çek’ adlı araçların kullanımdan kaldırılarak, bölge şartlarına uygun olarak tasarlanan yeni araçların belediyelerce atık kâğıt işçilerine sunulması çözüm önerilerinden birisidir.”(HABER MERKEZİ)